Blog » 19 Mayıs-Gençlik ve Spor Bayramı »Anasayfa »Doğum Günü Kutlamaları »
Doğum Günün Kutlu Olsun!
19 Mayıs, Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün, bağımsızlık ve kurtuluş mücadelesi için 19 Mayıs 1919′da Samsun’a çıktığı gündür. İşte o günün üzerinden geçen 91 yılın ardından 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı, yurdun dört bir yanında her zamanki gibi büyük bir coşkuyla kutlanıyor. Biz de Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı ve Mustafa Kemal Atatürk’ün doğum günüyle ilgili tarihi ayrıntıları sizlerle paylaşmak istedik.
Araştırmacı yazar Baki Sarısakal’ın anlatımlarından derlenen bilgilere göre, bölgede asayişi sağlaması için 9. Ordu Komutanı olarak görevlendirilen Mustafa Kemal, kurtuluş mücadelesi planlarıyla ve beraberindeki 55 maiyetiyle bir cuma günü öğleden sonra “Pandarme” adlı gemiyle Samsun’a doğru yola çıkar.
Fırtınalı bir pazartesi günü Samsun sahiline demir atan ve bilinen adıyla Bandırma Gemisi’ndeki Mustafa Kemal ve arkadaşlarını ilk olarak Havuzlu İsmail’in kullandığı sandalla Kurmay Binbaşı Mahmut Ekrem Bey karşılar.
Güvertede bulunan Mustafa Kemal’in yanına giden Mahmut Ekrem Bey selam verir ve “Hoş geldiniz Paşam” diyerek Mustafa Kemal’i Samsun’da ilk karşılayan kişi olur.
Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı
Kurtuluş Mücadelesi’ni başlatacak olan Mustafa Kemal’i karaya ise Karakaş Mustafa lakaplı kayıkçı çıkarır.
Ayakta Kalan Tek İskele
Mustafa Kemal ve arkadaşları Samsun’a ilk adımlarını Reji İskelesi’nden atarlar. Birinci Dünya Savaşı’nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış ancak bir tek Fransızlara ait Reji İskelesi sağlam kalmıştır.
Samsun Reji İskelesi
Fransızlar o dönemde Samsun’da kurulu bir fabrikada (reji) sigara üretmektedirler. İskele’nin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçmektedir.
Samsun Reji Fabrikası
Konaklama
Mustafa Kemal ve arkadaşları kalabalık oldukları için tek otele yerleştirilemezler. Atatürk ve bir grup maiyetiyle birlikte Jean İonnis Mantika’ya ait olan “Mantika Palas”a yerleştirilirler. Diğerleri ise bugünkü Samsun Ticaret ve Sanayi Odası’nın yerinde bulunan o zamanki Karadeniz Oteli’nde kalırlar.
Mantika Palas (Mıntıka Palas)
Mantika Palas, uzun yıllar “Mıntıka Palas” olarak adlandırılmış ve günümüzde Gazi Müzesi olarak kullanılıyor.
Gazi Müzesi (Mantika Palas)
19 Mayıs Kutlanıyor
Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı ve Kurtuluş Mücadelesi’ni başlatışı Cumhuriyetin ilanından sonra 1938 tarihine kadar “Gazi Günü” adıyla Samsun’da yerel olarak kutlanır. Daha sonra ise Atatürk’ün Milli Mücadeleyi başlatmak üzere 19 Mayıs 1919′da Samsun’a ayak basması 20 Haziran 1938′de çıkarılan bir kanunla milli bayram olarak kabul edilir.
Bugünkü kutlamaların temelini oluşturan beden eğitimi ve spor gösterilerini ise Türkiye’de ilk kez 12 Mayıs 1916′da erkek öğretmen okulu öğrencileri yapmışlar, daha sonra bu gösteriler bir gelenek haline getirilmiş.
19 Mayıs Kutlamaları
1938′de 19 Mayıs’ın “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kanunlaşmasından sonra ise bu gösteriler de resmi bayram gününe alınmış, daha sonra kutlamalar 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı adı altında gerçekleştirilmeye başlanmıştır.
Doğum Günü ve Samsun
Samsun için ayrı bir önemi olan “19 Mayıs” her yıl kentte çeşitli etkinliklere sahne oluyor. Özel bir kutlama programı gerçekleştirilen Samsun’da 25 Mayıs tarihine kadar devam eden festival niteliğindeki kutlamalarda açık hava konserleri, ışık gösteriler, yarışma, panel, konferans, sergi, tiyatro, şiir dinletisi, defile ve çeşitli sportif faaliyetler yer alıyor.
Atatürk’ün 2009 Yılındaki Doğum Günü Pastası
19 Mayıs akşamı ise Cumhuriyet Meydanı’nda Atatürk için doğum günü pastası kesiliyor. Bir kaç yıldır sürdürülen bu gelenek, 1936 yılında İngiltere Büyükelçiliği’nin, Kral 8. Edvard’ın tebrik amacıyla bilgi edinme isteğiyle Dışişleri Bakanlığı’na yaptığı başvuru üzerine verilen resmi yanıtta Atatürk’ün doğum tarihi “19 Mayıs 1881” olarak gösterilmesi dolayısıyla gerçekleştiriliyor.
Bandırma Vapuru
19 Mayıs denilince ilk akla gelen isim olan Bandırma Vapuru’nun orijinal planları kullanılarak inşa edilen birebir kopyası ise bugün Samsun sahilinde müze gemi olarak ziyarete açık tutuluyor.
Bandırma Vapuru
2000 yılında yapımına başlandıktan sonra 3 yıl önce tamamlanarak Doğu Park’ta düzenlenen alanda ziyarete açılan müze gemi Bandırma Vapuru özellikle 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle kente gelen ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor.
Yeni yapılan Bandırma Vapuru
Kaynaklar
1. 19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal Samsun’da
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar
Etiketler: 19 mayıs, Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı, Havuzlu İsmail, Jean İonnis Mantika, Karakaş Mustafa, Mantika Palas, ondokuz mayıs, Pandarme, Reji İskelesi, Samsun
İyiki doğdun Atam senin yolunda ilerliyoruz
Siyah beyaz fotoğraflardan çıkıp o anı Atanın gözünden canlandırarak o vapurda dolaşmak tarifi yapılamayan bir tat veriyorki insana…
iyiki varsın iyiki doğdun atam seni çooooooooook seviyoruz
Atam sana en çok ihtiyacımız olduğu zamandayız !