iyikidoğdun.net özel insanlara
    özel hediyeler...

16. ve 17. yüzyıldaki hükümdarlar dünyasında büyük hediye çılgınlıkları yaşanır. Bu hediye alışverişi Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarına da geçmiş efsanevi öyküler barındırır.

Osmanlı Kase ve İmbiği

Günümüzde özel günlerin, iyi dileklerin vazgeçilmez ekürisi hediyeler, Osmanlı hükümdarlarınca, zenginliğin ve ihtişamın önemli kanıtlarından biri olarak görülmüş. İmparatorluklar zenginliklerinin sınırlarını adeta, mücevherler, kürkler, halılar, kıymetli atlarla çizmiş. Öte yandan hediye alıp vermek, toplumun hiyerarşik yapısında önemli bir yere sahip olmuş, devletler arası ilişkilerde iletişimi kolaylaştıran bir faktör, bir anahtar olarak görülmüş. Gelin isterseniz tarih sayfarına altın suyuyla yazılmış ilginç hediye listelerine bir göz atalım.

Osmanlı Nişanı

1653’te IV. Mehmed (Avcı) tarafından Hint hükümdarı Cihan fiah’a gönderilen hediyeler arasında, yirmi kadar cariye, zümrüt kabzalı bir hançer, pek mükemmel ve kıymetli bir at takımı yer alır. Bu arada, Cihan fiah’ın elçisine de, altı bin altın, bir kürk ve bir at verildiği kayıtlara geçmiştir. Ama unutmamak gerekir ki, IV. Mehmed bir Osmanlı padişahı ise, Cihan fiah da, bir Doğu hükümdarıdır. Dolayısıyla, aynı yıl Cihan fiah, Osmanlı padişahının hediyelerine aynı cömertlikle karşılık verir. fiahın gönderdiği armağanlar arasında, bir elmaslı sorguç ve hançerle, o zamanlar, toplam değeri ‘üç yüz bin kuruş’ olarak tahmin edilen kıymetli hediyeler yer alır. 1682’de yine IV. Mehmed’e, bu sefer Moskova elçisi vasıtasıyla, birçok hediyenin yanısıra, tam 1.198 samur kürkü sunulur…

Osmanlı Hançeri

1665’te Avusturya ile yapılan antlaşmadan sonra, Viyana’ya Kara Mehmet Ağa büyükelçi olarak tayin edilince, Avusturya hükümdarına sunulmak üzere, elçinin yanında götürdüğü hediyeler de dillere destan olmuştur. Sıralarsak; bir murassa sorguç, bir direkli çadır, yirmi seccade, beş acem halısı, yüz sarık, kırk hil’at, bir okka amber, on iki at, koşumları özel olarak yapılmış ve çok kıymetli iki at bu listenin en göze çarpan parçalarıdırlar.

Bir Minyatür

Ama elbette, bu armağanlara karşılık, ilişkide bulunulan devletlerin hükümdarları da İstanbul’a hediyeler gönderirlerdi. İstanbul’a gönderilen efsanevî hediyelerden biri de, ünlü bir org idi. III. Mehmed döneminde (1595-1603), İngiliz elçisi Henry Lello, İngiltere’den gönderilen hediyeler ve tam 40 kişilik maiyetiyle birlikte, “Arz Odası’nda ‘Yüce Türk’ün elini öpmek üzere, Bâbüsselâm’a gelecek”, kabul töreninden önce de, Arz Odası önündeki revak içine yerleştirilen ünlü hediye, saatli büyük org, çalmaya başlayacaktı. Hector adlı gemiyle ve özel kasalar içinde İstanbul’a getirilen orgu, yapıcısı Thomas Dallam, ilkin, Galata’daki elçilik binasında kurmuş, onarmış, daha sonra, III. Mehmed’in, annesi Safiye Sultan’ın yazlık sarayında olduğu bir sırada, Saray-ı Hümâyûn’a taşıyarak bir haftada, gösterilen yere kurmuştu. 25 Eylül 1599’daki kabul öncesinde, Saray’a dönen padişah tahta oturur oturmaz, kurulu org çalışmaya başlamıştı. Önce saat çalmış, sonra 16 çanlık takım bir melodi seslendirirken iki melek borazan öttürmüş, orgun tepesinde ise, bir küme kuş kanat çırpmıştı.

Sultana hediye sunulması

Kanunî Sultan Süleyman’ın kaptanıderyası Barbaros Hayreddin Paşa’nın bir sefer dönüşü padişaha sunduğu hediyelerin dökümü şöyledir: Omuzlarında birer top çuha ile, iki bin esir; omuzlarında birer kese akçe ile, iki yüz gulam; ellerindeki gümüş tepsi içine konmuş atlas keselerde biner altın taşıyan yüz gulam; yine ellerindeki altın tepsiler içinde, inci ve mercan tespihler, gerdanlıklar, altın kadehler taşıyan iki yüz cariye, hediye alıp vermenin hiyerarşik toplum düzeninde belli gruplar arasındaki dayanışmayı arttırmadaki önemini gözler önüne sermiştir.

Ancak, Osmanlı padişahlarının göz kamaştırıcı bonkörlüğü günümüzde yerini büyük ölçüde ince zevklere, zeki tercihlere bırakmıştır. Hediye aldığımız kişinin karakterine dair farkedeceğimiz küçük bir detay, bize o kişiyi sevindirecek hediyeyi bulma konusunda çok yardımcı olabilir. Ayrıca, karşımızdaki kişinin bizden samur kürkleri, altın kadehler taşıyan cariyeler, elmaslı hançerler beklemediğini bilmek, hediye almayı biraz da olsa kolaylaştırıyordur herhalde, ne dersiniz?

Kaynaklar

1. http://www.thegate.com.tr/?sid=5d6bc63fa883d5484e1587d9ac4018f4&subid=298
2. http://www.directiques.com/images/inventory/327_674169935_8_55_44@12_16_2003_2.jpg
3. http://www.osmanlisanati.com/p10.html#

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

İlginç Doğum Günü Hediyeleri

En İlginç Doğum Günü Hediyeleri Burada!

Evlilik Yıldönümü Hediyeleri

Babalar Günü Hediyeleri

Etiketler: Hediyeler, osmanlı, osmanlı imparatorluğu, padişah